Leiderschap ontwikkelen: de grootste uitdagingen voor nieuwe managers

Waarom nieuwe managers vaak overweldigd raken 

Op maandag ben je nog collega, op dinsdag stuur je je voormalige teamgenoten aan. Die overgang klinkt logisch op papier, maar voelt in de praktijk vaak abrupt. Je moet ineens beslissingen nemen, gesprekken voeren en resultaten waarmaken, zonder dat iemand je heeft uitgelegd hoe dat werkt. 

In opdracht van ISBW (2024) heeft Markteffect onderzoek uitgevoerd onder 540 managers. Daaruit blijkt dat 43% zich bij de start in het diepe gegooid voelt. Veertig procent kreeg voorafgaand aan de promotie geen enkele opleiding of voorbereiding. Dat verklaart waarom zoveel starters het gevoel hebben te moeten zwemmen, terwijl ze de slag nog niet onder de knie hebben. 

Van teamlid naar leidinggevende: een nieuwe rol aanwennen 

Je rol verandert fundamenteel zodra je gaat leidinggeven. Waar je eerst zelf het werk deed, stuur je nu op de resultaten van anderen. Dat vraagt om andere vaardigheden: vragen stellen in plaats van vertellen en verantwoordelijkheid loslaten in plaats van vasthouden. Geef jezelf de ruimte om die knop langzaam om te zetten. 

Veel nieuwe managers willen meteen bewijzen dat ze de functie aankunnen. Dat is heel begrijpelijk, maar leidt vaak tot overvraging van jezelf. Je hoeft dit niet meteen perfect te doen. Kies in de eerste maanden een paar prioriteiten en bouw daar rustig op verder. 

De grootste uitdagingen voor nieuwe managers op een rij 

Naast de rolverandering lopen startende leidinggevenden tegen een aantal terugkerende knelpunten aan. Herken je een of meerdere punten hieronder? Dan sta je niet alleen. 

Diezelfde onderzoekers vonden dat starters vooral behoefte hebben aan begeleiding: 28% miste een mentor, 25% een sparringsgroep en 24% ondersteuning bij personeelskwesties. Dat is precies waar training en coaching het verschil maken. 

Prioriteiten stellen: tijd vinden voor je nieuwe rol 

Je agenda vult zich sneller dan je team groeit. Vergaderingen, mailtjes en de waan van de dag vechten om je aandacht. Een vaste dag- of weekstart, waarin je bewust kiest wat wel of niet urgent is, voorkomt dat je alleen nog aan het blussen bent. Een Training Timemanagement helpt je structureel grip te krijgen op je agenda. 

Lastige gesprekken voeren zonder ze uit te stellen 

Een gesprek over onvoldoende functioneren stel je als beginnend leidinggevende het liefst uit. Dat is begrijpelijk, maar uitstel maakt het meestal lastiger. Bereid het gesprek voor met een concreet voorbeeld en een heldere boodschap. Een Training HR-vaardigheden voor Leidinggevenden leert je dit soort gesprekken zelfverzekerd te voeren. 

Vertrouwen geven zonder de controle te verliezen 

De verleiding om zelf in te grijpen is groot, zeker als je het werk vroeger zelf deed. Toch werkt sturen op resultaat beter dan sturen op elke stap. Spreek vooraf duidelijke kaders af en laat de invulling aan je teamlid. Zo bouw je vertrouwen op, aan beide kanten. 

Wat helpt om je leiderschap gericht te ontwikkelen? 

• Zoek een mentor of sparringpartner: Een ervaren collega of coach die meekijkt, scheelt je maanden aan zelf uitzoeken. Je toetst twijfels, deelt dilemma's en leert van iemand die deze fase zelf al doormaakte. Persoonlijke coaching biedt die klankbordfunctie als die er intern nog niet is. 
• Volg gerichte training in plaats van te improviseren: Veel leidinggevende vaardigheden leer je niet vanzelf al doende. Een training als Starten met Leidinggeven geeft je concrete handvatten voor gesprekstechnieken, delegeren en prioriteren. Veel van onze deelnemers merken al na de eerste bijeenkomst dat ze anders naar hun rol kijken. Geef je al langer leiding en wil je je vaardigheden verder aanscherpen, kijk dan naar een training in de richting van Effectief Leiderschap. 
• Geef jezelf de tijd om te groeien: Leiderschap ontwikkelen is geen kwestie van een paar weken. De meeste managers geven aan dat het eerste jaar wennen is, en dat is normaal. Sterker nog: juist de onzekerheid die je nu voelt, is een teken dat je de functie serieus neemt. 

Aan de slag met je leiderschapsontwikkeling 

Herken je jezelf in deze uitdagingen? Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Neem vrijblijvend contact op met een opleidingsadviseur om te bespreken welke aanpak bij jouw situatie past. Bekijk ondertussen het volledige trainingsaanbod voor inspiratie. 

Veelgestelde vragen 

Hoelang duurt het voordat je je zeker voelt als nieuwe manager? 

De meeste nieuwe managers hebben zes tot twaalf maanden nodig om zich comfortabel te voelen in hun rol. Dat hangt af van de begeleiding die je krijgt en hoeveel ervaring je al had met verantwoordelijkheid nemen. Met gerichte training en een mentor gaat dit proces vaak sneller. 

Moet je als nieuwe manager verplicht een training volgen? 

Verplicht is het niet, maar het scheelt aanzienlijk. Uit onderzoek blijkt dat veertig procent van de managers zonder voorbereiding aan de functie begint. Een training geeft je een vliegende start en voorkomt fouten die met wat begeleiding te vermijden waren geweest. 

Hoe ga je om met oud-collega's die nu in je team zitten? 

Bewaar een professionele afstand zonder afstandelijk te worden. Blijf toegankelijk, maar wees duidelijk dat je rol is veranderd. Persoonlijke gesprekken kunnen, maar laat werkafspraken en feedback niet afhangen van vriendschap. Dat voorkomt dat lastige beslissingen later moeilijker worden. 

Welke vaardigheden zijn het belangrijkst voor beginnende leidinggevenden? 

Prioriteiten stellen, feedback geven en vertrouwen geven aan je team staan bovenaan. Daarnaast helpt het om je eigen leiderschapsstijl te leren kennen. Deze vaardigheden train je het snelst door ze in de praktijk te oefenen, bijvoorbeeld tijdens een training leidinggeven.