Assertief én authentiek: zo geef je je grenzen aan

Waarom authenticiteit helpt bij assertief communiceren 

Je wilt assertiever worden. Misschien volg je een assertiviteitstraining en ga je actief aan de slag met grenzen aangeven. Je oefent een ik-boodschap, spreekt een collega aan, en dat voelt goed. Tot je in een situatie komt waarin de druk ineens toeneemt: dan val je vaak terug in je oude patroon. Je zegt toch ja, reageert feller dan je wilt, of blijft stil terwijl je je had voorgenomen dat juist niet te doen.  

Hier is een logische verklaring voor: een aangeleerde zin zonder eigen overtuiging staat verder van je af. En wanneer je onder druk staat, is het lastiger om zo’n zin te reproduceren zonder dat het gekunsteld overkomt. Door authentiek te blijven, is het makkelijker om je assertieve houding vast te houden. 

Wat is authentieke assertiviteit? 

Authentiek communiceren helpt je om grenzen te stellen zonder voorbij te gaan aan je eigen persoonlijkheid, waarden en communicatiestijl. Daardoor komt je grens geloofwaardig en congruent over: de ander merkt dat je het meent, ook zonder dat je een vaste formule volgt. Wil je hiermee aan de slag? Vergroot je zichtbaarheid en overtuigingskracht met een Training Natuurlijk Assertief Gedrag of Training Assertief op het Werk. 

Grenzen aangeven op jouw manier: vier bouwstenen 

Assertiviteit is in grote lijnen je grenzen stellen of voor jezelf opkomen terwijl je respectvol blijft naar de ander toe. Wil je meer weten over assertiviteit? In de blog ‘Wat is assertiviteit’ lees je de verschillen tussen assertief, subassertief en agressief gedrag. 

Het belangrijkste aspect van authentiek communiceren is het ontdekken en herkennen van je eigen stijl. Deze vier bouwstenen helpen je op weg. 

1. Ontdek waar je grenzen liggen 

Iedereen kan gedrag of een opmerking anders interpreteren. Een collega die je werk afkraakt, voelt voor de één als een grens die overschreden wordt, voor de ander als onschuldig gedrag. Ga uit van jouw eigen norm en bedenk per situatie hoe je je erbij voelt.  

2. Kies bewoordingen die bij je passen 

Een ingestudeerde standaardzin kán erg handig zijn om paraat te hebben in een lastige of stressvolle situatie. Toch schuilt hierin ook het risico dat je gekunsteld en niet-authentiek overkomt wanneer je niet je eigen bewoordingen gebruikt. 

Vertaal de kern van je verhaal naar je eigen woorden en spreektempo. Ben je van nature direct, formuleer dan kort en zakelijk. Praat je liever toelichtend, geef dan gerust wat context erbij.  

3. Houd oefeningen relevant 

Kies oefensituaties die je herkent uit je eigen werkdag of persoonlijke situatie. Oefen bijvoorbeeld met het teruggeven van een taak die niet bij je functie hoort, of met het aangeven dat een deadline niet haalbaar is. Hoe dichter de oefening bij je eigen praktijk ligt, hoe meer herkenning en dus hoe makkelijker je het gedrag daarna blijft herhalen.  

4. Neem de tijd om te reageren 

Onder druk grijpen mensen terug naar hun oude vertrouwde patroon. Merk je dat dit gebeurt, benoem het dan gerust hardop: "Ik wil hier even bij stilstaan voordat ik antwoord geef." Dat geeft je de seconden die je nodig hebt om vanuit jezelf te reageren, in plaats van vanuit de reflex. 

Wat als de ander toch je grens blijft opzoeken? 

Soms is één keer een grens aangeven niet genoeg. Een leidinggevende test misschien of je het meent, of een collega is het gewend om je grens te negeren. Herhaal in dat geval rustig dezelfde boodschap, zonder in discussie te gaan over de reden erachter. "Ik snap dat het lastig uitkomt, en toch blijft mijn antwoord nee" is zo'n herhaling: vasthoudend, zonder hard te worden.  

Blijven mensen toch over je grenzen gaan? Dan zegt dat vaak meer over de samenwerking dan over jouw manier van grenzen aangeven. Dat is een signaal om het gesprek breder te trekken, bijvoorbeeld met een leidinggevende of met HR. 

Ontdek je eigen assertieve stijl 

Wil je merken hoe grenzen aangeven voelt als het past bij wie je bent, in plaats van bij een script? In de training Natuurlijk Assertief Gedrag werk je met trainingsacteurs aan je eigen situaties, zodat je gedrag ook standhoudt in lastigere situaties. Benieuwd naar ons aanbod? Bekijk alle trainingen in Assertiviteit. 

Heb je nog vragen of wil je weten hoe een training van Boertien Vergouwen Overduin in jouw drukke schema past? We denken graag met je mee. Neem contact op met onze opleidingsadviseurs voor een adviesgesprek op maat.